Home Fons Vernooij
Vakdidactiek
Homepage Vakdidactiek
Welkom op de site
Introductie in de vakdidactiek
Soorten van kennis
lijn
Kennis van situaties
lijn
Kennis van begrippen
lijn
Kennis van procedures: BE
lijn
Kennis van procedures: BH
lijn
Kennis van strategieën
lijn
Competenties
Competent
Functies en rollen
Competente Ondernemer
lijn
Originele Proefschrift
lijn
Artikelen van Fons Vernooij
Artikelen bedrijfseconomie
Vakdidactische artikelen M&O
lijn
Relevante artikelen
De Competente Ondernemer (2004)
Ondernemerscompetenties vanuit
    de praktijk (2003)
Vormen van virtueel leren (2003)
Mogelijke impact van intranet op het
    onderwijs (2002)
Virtueel leren in het hoger beroeps-
    onderwijs (2001)
Virtueel leren in het voortgezet
    onderwijs (2001)
 
 
Logo Onderwijs-En-Banen.nl
Portal: Onderwijs En Banen
Laatste update vakdidactiek-bedrijfseconomie.nl: 28 mei 2017.
  Vakdidactiek-Bedrijfseconomie.nl  
Zie voor vakdidactische termen ook bij: bedrijfseconomische-begrippen.nl:
  B    C    D    E    F    G    H    I    J    K    L    M    N    O    P    Q    R    S    T    U    V    W    Z
En kijk ook eens op: bedrijfseconomische-modellen.nl
 

Functies en rollen

In een vergadering kan iemand de functie van voorzitter hebben. Het is dan zijn verantwoordelijkheid om de rol van voorzitter goed uit te voeren. Die rol bestaat uit een reeks van taken, zoals het bewaken van de tijd. Die taak is voor alle deelnemers duidelijk en zij verwachten dat de voorzitter die bewaakt.

Maar als de voorzitter vergeet de tijd in de gaten te houden en iemand anders attendeert hem (of haar) daarop, dan neemt die ander de rol van voorzitter over. Maar niet de functie. De overname van de uitvoering van de taak om de tijd te bewaken geeft aan dat er verschillen zitten tussen rol en functie.
Functie
Een functie is een (min of meer) wel omschreven pakket aan taken waarvoor een persoon de verantwoordelijkheid krijgt toegewezen.

Die functie kan vastliggen in een functie-omschrijving (op het werk) of in de statuten of het huishoudelijk reglement (in een verening).

Het pakket aan taken kan per situatie verschillen, maar voor een goede uitoefening van de functie moet duidelijk zijn welke verantwoordleijkheden er zijn voor welke taken.

Rol
Een rol is ook een pakket aan taken, maar dan nog even losgekoppeld van personen. Een rol bestaat uit een reeks van taken die onderling een consistentie eenheid vormen in een concrete situatie.

Dit betekent dat een rol geen juridische compo-nent heeft. Bij de omschrijving van de rol komt nog niet aan de orde wie de verantwoordelijkheid draagt voor de activiteiten.

De notulist als voorbeeld
In een vergadering heeft doorgaans iemand de functie van notulist, dus van een functionaris die verslag uitbrengt van de besluiten die genomen zijn en de redenen die aanleiding gaven tot dat besluit. Dat pakket aan taken geeft ook een duidelijke rol aan de notulist.

Maar bij aanvang van een volgende vergadering moet het verslag van de notulist goedgekeurd worden. Alle deelnemers aan de vergadering krijgen dan even de rol van notulist omdat zij allemaal als taak hebben om een correct verslag op tafel te krijgen.

Maar niet iedereen krijgt dan de functie van notulist. Die blijft voorbehouden aan de persoon die de opdracht heeft gekregen om verslag te maken van de bijeenkomst, inclusief de aanpassingen in het verslag van de vorige bijeenkomst.

Rollen zijn te omschrijven in takenpakketten
In feite kun je rollen binnen een organisatie of bedrijf omschrijven in termen van takenpakketten die gericht zijn op veel voorkomende activiteiten.

De rol van voorzitter is weer te geven in taken die allemaal vervuld moeten worden,
  zoals agenda bewaken, discussies entameren, besluiten voorbereiden, deelnemers aansturen, tijd bewaken, beslissingen nemen, etc.

Elke taak is nader in te vullen op grond van traditie, ervaring, afspraken en beslissingen die in het verleden genomen zijn.

Ook voor de rol van notulist en van deelnemer aan de vergadering zijn taken te omschrijven. Dat geldt ook voor eventuele toehoorders of genodigden bij specifieke onderwerpen.

Die taken blijven vaak impliciet, waardoor deel-nemers aan de vergadering in conflict kunnen raken. Maar het is dan weer een taak van de voorzitter om verschillen in interpretatie op te pakken en op te lossen.

Functies en rollen vormen een raster
Als al die rollen horizontaal op een rij onder elkaar staan, dan kun je verticaal de functies op een rij zetten: de voorzitter, de notulist, de deelnemers, de toehoorders en de genodigden.

Het is dan de bedoeling dat de taken uit de rollen opgepakt worden door de functionaris die zich moet richten op die taken.

De rol van voorzitter kan in principe door alle functionarissen opgepakt worden. Het is echter de bedoeling dat de persoon die de functie van voorzitter heeft bekwaam genoeg is om die taken uit te voeren.

Hoe minder bekwaam de persoon is, die de functie van voorzitter heeft, hoe vaker andere functionarissen even de rol van voorzitter oppakken.

Sommige rollen zijn niet het exclusieve recht van overeenkomstige functionarissen. Zo kan de persoon die de functie voorzitter heeft, zich ook de rol van deelnemer in discussies aanmeten. Maar hij moet er wel voor zorgen dat die deelname zijn functioneren als voorzitter niet gaat belemmeren.

Ook kan het zijn dat toehoorders zich mengen in de discussie en dus de rol van deelnemer op zich nemen, terwijl ze geen functie als deelnemer hebben.

De persoon met de functie voorzitter moet dan ingrijpen, zoniet dan kan een andere deelnemer die rol van de voorzitter overnemen en zeggen: "He, houd je mond jij. Jij hebt geen spreekrecht!".
 
Informatie over opleidingen en banen
Universiteiten | Onderwijsportaal |  Vacatures-onderwijs | Banen-per-stad
 
De bedoeling van Vakdidactiek Bedrijfseconomie
Vakdidactiek-bedrijfseconomie.nl is nauw verbonden aan de de websites bedrijfseconomische-begrippen.nl en bedrijfseconomische-modellen.nl. Zij biedt essenties van de vakdidactiek bedrijfseconomie aan in overzichtelijke eenheden, voor zowel leerlingen, studenten, als docenten.

Auteur is Fons Vernooij, die als eerste in Nederland is gepromoveerd op een onderwerp uit de vakdidactiek bedrijfseconomie (september 1993): “Het leren oplossen van bedrijfseconomische problemen. Didactisch onderzoek naar kostprijs- en nettowinstvraagstukken in het voortgezet onderwijs”. Deze dissertatie is de bron voor de pagina’s van deze site.

Mocht u tips of hints hebben dan ontvangen wij die graag via de webmaster Fons Vernooij.
Website van Fons Vernooij: fons-vernooij.nl
Copyright © 1998 by Fons Vernooij en anderen.
Wij volgen het privacy-beleid van Google en zijn niet verantwoordelijk voor het selecteren van de advertenties in de Google vakken.
Registratienummer V.O.F. Adviesbureau CASA: KvK Rijnland: 58884114 / BTW 8532.22.848
Dossiernummer Stichting Onderwijsportaal: KvK Rijnland: 28092786 / BTW-nummer 8106.36.025
Webmaster: Fons Vernooij

Info over privacy en cookies: zie Privacybeleid
Leveringsvoorwaarden: zie bijgaand document